Տնային աշխատանք 23.11.2022

Մխիթար Գոշ Մարդն ու ծառերը Մի չքավոր մարդ ձմռանը գնաց այգի՝ պտուղ քաղելու: Եվ տեսնելով, որ ծառերը փայտացած են, սկսեց թշնամանալ, տրտնջալ, հարվածել ու ասել նրանց. — Ինչո՞ւ պտուղ չունեք, որ ուտեմ ու կշտանամ,— ու սկսեց ավելի չարանալ։ Եվ ծառերից մեկը քաղցրությամբ ու համոզող խոսքով ասաց։ — Մի՛ տրտմիր, ո՜վ մարդ, և իզուր մի՛ 1բամբասիր, որովհետև, սխալվում ես։ Թեպետ կարիքավոր, բայց ինչո՞ւ չգիտես, որ ձմռանը հանգստանում ենք և զորացնում մեր արմատները, որպեսզի կարողանանք գարնանը ծաղկել, ամռանը սնունդ տալ պտղին և աշնանը հասնել ու կերակրել: Ինչո՞ւ չեկար այն ժամանակ, երբ մարդ, անասուն ու գազան վայելում էին մեր պտուղները։ Այժմ գնա և վերադառնալով հարմար ժամանակ, կեր որչափ կկամենաս։ Եվ գնաց մարդը այդ խոսքի հույսով։             Հարցեր։ 1.Փորձիր շարունակել առակը։ Մարդը ամիս անց եկավ և ուզեց ուտել: Նա եկավ բայց չի եղել տեղում և նա տխուր գնաց և սոված մնաց: 2.Դուրս գրիր հոգնակիով դրված գոյականները։ ծառերը, պտուղները, արմատները 3.Ի՞նչ է քեզ համար հույսը։ Հույսը դա մի բան է, որ ուզում ես իրականանա, օրինակ՝ կյանքը լավ լինի և հաջողություններ ունենաս ապագայում: ՈւՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ Հետևյալ բառերի մեջ հ չի լսվում և չի գրվում՝ ապաշխարել, ոչխար, նշխար, խորին, հովար (գլխարկի), ընդամենը, ընդարձակ, ընդունակ, ընդունել, ընթանալ, ընթացք, ընթերցել, ընդունելիություն։ 1.Բառարանի օգնությամբ շարունակիր շարքը։ 2.Գրիր բառեր, որոնց վերջում գրվում է հ տառը։ Աշխարհ, ճանապարհ, խոնարհ, շնորհ: 3.Գրիր տրված սկզբնարմատով կամ վերջնարմատով բառեր։ Հույս-անհույս, հուսալի, լիահույս: Հուր-հրաբուխ, հրացան, հրածին: Համ-համով, նրբահամ, անհամ: Հատ-անհատ, հատիկ, հացահատիկ: Հարս-հարսանիք, հարսնացու, նորահարս: Փորձիր ներկայացնել , թե ընկերասիրությունն ու համախմբվածությունը ինչ դեր ունեն քո կյանքում։ Երբ իմ ընկերները և ես թմով ենք աշխատում դա տալիս է շատ մեծ արդյունք և ավելի հեշտ է ինչվոր բան անել, մեկը մյուսին օգնում է:

Տնային աշխատանք 22.11.2022

Աշուն է: Վ:Տերյան Աշուն է. օրերը ցրտում են… Գիշերը սուզվում է միգում. Այնքան քնքշություն կա սրտում իմ, Այնքան մեղմություն իմ հոգում։ Այնքա՜ն տխրություն, և անուշ է, Անուշ է ցավն այս հետին.— Բոլորը երազ է և հուշ է, Ոսկի է — թափվում է գետին… Բանաստեղծության մեջ գտիր փոխաբերական իմաստով արտահայտված մտքերը։, Գիշերը սուզվում է միգում, Անուշ է ցավն, Ոսկի է — թափվում է գետին, Բոլորը երազ է և հուշ է, Գտիր հոմանիշները։ Մեղմություն – քնքշություն, Երազ-հուշ Լրացնել հետևյալ առածներում բացթողնված բառերը` դրանք ընտրելով տրվածներից: Ծանր, պաղ, լավ, սև, անպտուղ, անուշ, զորավոր, շիտակ, արդար, ոսկե, լավ: Լեզու կա անուշ է, լեզուն կա` լեղի: լավ յուղը ջրի տակ չի մնա: Սպիտակ փողը սև օրվա համար է: Խելքը ծանր թագ է, ամեն մարդու գլխին չի լինում: անպտուղ ծառին քար գցող չի լինի: Հեռավոր սուրբը արդար կլինի: ոսկե քարը իր տեղում կմնա: զորավոր աղջիկը յոթ տղա արժե: շիտակ` խոսքը հանաքով կասեն: լավ  հնձվորը դաշտում էլ կհնձի, սարում էլ: պաղ ապուր, շան կերակուր: Հետևյալ առածների մեջ կետերի փոխարեն գրել նշված բառերի հականիշները: Ջահելի աչքով աղջիկ առ, ահելի աչքով`ձի: Գիտունի հետ քար քաշի, անգետի հետ փլավ մի կեր: Ծամը երկար, խելքը` կարճ: Թոկի երկարն է լավ, խոսքի` կարջ : Գիժը մի քար գցեց ծովը, հազար խելոք չկարողացան հանել: Խոսքը մեծին, ջուրը` փոքրին: Փորձված թանը չփորձված մածունից լավ է: Սև սիրտ, սպիտակ ատամ: Մինչև չաղը բարակի, բարակի հոգին դուրս կգա: Թանկից էժան չկա: Ստեղծագործական աշխատանք Ընտրիր հետևյալ վերնագրերից մեկը և գրիր շարադրություն` <<Իմ շնորհը>>, <<Իմ երգը>>, <<Իմ ուրախությունը>>, <<Իմ աշխարհը>>։ Ինքդ էլ կարող ես վերնագիր մտածել։ Աշխատանքդ տեղադրիր բլոգում։ Իմ ուրախությունը Իմ ուրախությունը դա իմ ճագար Քուքին է: Քուքին մեկ տարեկան ճագար է, ունի ծիրանագույն մորթի, որը շատ փափուկ է: Ես նրա հետ ամեն օր խաղում եմ դպրոցից հետո: Քուքին սիրում է ուտել գազար և խնձոր և, որ շոյում են նրա գլուխը: Իմ ամենա սիրած զբաղմունքը դա դաշնամուր նվագելն է: Ես գնում եմ պարապունքների, որ սովորեմ նվագել իմ սիրած երաժշտությունը:

Տնային աշխատանք 21.11.2022

Առակների շարք

Գյուղացին ու իր որդիները

Գյուղացու մահը մոտեցել էր: Նա ուզում էր, որ իրենից հետո որդիները լավ հողագործ դառնան: Նրանց հավաքեց ու ասաց. «Սիրելի՛ զավակներ, ես մի խաղողի վազի տակ գանձ եմ թաղել»: Հենց որ հայրը մահացավ, որդիները շտապ վերցրին բահերն ու թիերը և իրենց ամբողջ հողամասը մի լավ փորեցին: 
Ճիշտ է, նրանք գանձ չգտան, բայց այգին առատ բերք տվեց:
Առաջադրանք:
Ինչ է սովորեցնում առակը: Եթե դու փորես բան չգտնես քեզ դա մեկ է լավ բերք կտա:

Եզոպոսի  «Եղջերուն ու խաղողը» առակը։

Եղջերուն, որսորդներից փախչելով, թաքնվեց խաղողի այգում: Որսորդներն անցան կողքով, և եղջերուն վճռեց, որ այլևս չեն նկատի իրեն և կրծոտեց խաղողի տերևները: Բայց որսորդներց մեկը շուռ եկավ, նկատեց նրան, վերջին  նետով նշան բռնեց և վիրավորեց եղջերուին: Զգալով մոտալուտ մահը` եղջերուն հառաչելով ինքն իրեն ասաց. «Տեղս է, խաղողի վազն ինձ փրկեց, իսկ ես ոչնչացրի այն»:

Առակս կարելի է վերագրել այն մարդկանց, ովքեր նեղացնում են իրենց օգնականներին, որի համար էլ Աստված պատժում է նրանց:
Առաջադրանք:
Ի՞նչ հասկացար առակից: Ինչի՞ մասին է այն: Ինքը չգնահատեց խաղողի վազի օգնությունը և պատժվեց դրա համար:

Առաջադրանք:
Ի՞նչ է առակը: Բարոյախոսական բնույթի գրական ստեղծագործություն, որտեղ այլաբանության միջոցով ներկայացվում, ծաղրվում և քննադատության են ենթարկվում մարդկանց արատները։

Բլոգումդ ներկայացրու քո սիրած առակներից մի քանիսը։

Փորձիր ինքնդ հորինել մեկ առակ։

Կետերի փոխարեն գրի՛ր յա, իա կամ եա: Բառարանով ստուգի՛ր՝ ճի՞շտ ես գրել

Միմյանց,քվեարկություն,  որդյակ,  յասաման,  քիմիական,  հեքիաթային,  ոսկյա,  հրեական,  դաստիարակություն,  սենիակ,  կրիա,  Անդրեաս,  Եղյազարյան,  կյանք: 
Որտեղ պետք է, կետի փոխարեն յ գրի՛ր: 

Հայացք,  հայելի,  հոյակապ,  միյացում,  ձիյարշավ,  տիյեզերական,  փակեյի,  կայարան,  խաբեություն,  էի,  գնայի,  բուեր, տղայի,  Մարոյի: 

Կետերը փոխարինի՛ր ր կամ ռ տառով (հարկ եղած դեպքում օգտվի՛ր ուղղագրական բառարանից): 

Արծիվ, առյուծ, մռմուր, մարմար, մռմռոց, փրփրել, բարբարել, արհամարհել, բարձ, պառկել : 

Գտիր հնչյունափոխված արմատների անհնչյունափոխ ձևերը:

Կիսատ-կես
հրեղեն-հուր
առվակ-առու
կաղնուտ-կաղին
կուտակել-կույտ
գծագիր-գիծ
փոշեկուլ-փոշի
բուրավետ-բույր
իջնել-էջ
մամռապատ-մամուռ

Տրված բառերից նոր բառեր կազմիր- ական կամ ային ածանցներով։

Օրինակ՝

մանուկ-մանկական

Լեռն-լեռնային, քաղաք-քաղաքական, անձրև-անձրևային, բարեկամ-բարեկամական, շուն-շնային, անձ-անձնական, զինվոր-զինվորական, ցամաք-ցամաքային, ծնունդ-ծննդական, տուն-տնային, անապատ-անապատայիան, դև-դևային, դյուցազն-դյուցազնական, ստրուկ-ստրկային, պետ-պետական, տոհմ-տոհմային, խորհուրդ-խորհուրդական:

Վանի աշխարհակալ տերությունը

•Ներկայացրե՛ք Վանի տերության սահմանները Արգիշտի թագավորի օրոք։ Մինչև Փոքր Ասիա և Պարսից ծոց:
•Մինչև ու՞ր էին ձգվում Արգիշտի Ա-ի քաղաքական ազդեցության ոլորտները։ Մինչև հյուսիսային կովկազ և Զագրոս:

  • Համեմատե՛ք Արգիշտի Ա-ի և Սարդուրի Բ-ի նվաճումները։ Սարդուրի Բ-ի ժամանակվանի թագավորությունը հասել էր ամենա մեծ չափի և հասնում էր չորս ծովերին: Սև ծով, Կասպից ծով, Պարսից ծոց և Միջերկրական ծով:

Վանի թագավորության հզորացումը

Ի՞նչ գործոններ նպաստեցին Հայաստանը մեկ միասնական պետության մեջ համախմբելուն։ Ասորեստանի հարցակումները և բնակիչների ազգակցական կապերը նպաստեցին նրան, որ ստեղծվեց վանի թագավորությունը:

Պատմե՛ք Իշպունինի արքայի օրոք սկսված և Մենուայի օրոք շարունակված բարեփոխումների մասին։ Այդ ժամանակաշրջանում կատարվեցին շատ բարեփոխումներ: Ռազմական բարեփոխման շնորհիվ ստեղծվեց արհեստավարժ բանակ, կրոնական բարեփոխումների շնորհիվ ստեղծվեց միասնական դիցարան կառուցվեցին շատ ամրոցներ և ստեղծվեց սեփական սեպագիր:

Ներկայացրե՛ք Մենուա արքայի գերիշխանության սահմանները։ Հայկական լեռնաշխարհի մեծ մասը, Հայաստանի հյուսիսային շրջաները, Որմիա լճից հարավ և եփրատ գետից արևմուտք:

ՀԻՆ ՓՈՔՐ ԱՍԻԱՆ ԵՎ ԱՐևԵԼՅԱՆ ՄԻՋԵՐԿՐԱԿԱՆԻ ԵՐԿՐՆԵՐԸ

• Գրե՛ք փոքրիկ պատում Խեթական պետության մասին` ներկայացնելով կարևոր փաստերը։ Խեթերը փոքր Ասիաի թերակղզում ք.ա III հազարամյակի վերջում ստեղծեցին մանր պետություններ, որոնք հետագայում միավորվեցին: Նրանց մայրաքաղաքն էր Խաթթուսասը: Նրանք կարողացան նվաճել ամբոջ Փոքր Ասիան:
• Ե՞րբ և որտե՞ղ է կազմավորվել Միտաննի պետությունը։ Առաջավոր Ասիայում ապրող խուռիները ք.ա XVI դարում միտաննի թագավորությունը:
• Պատմե՛ք Փյունիկյան քաղաքների մասին։ Փյունիքյան քաղաքները գտնվում եին միջերկրական ծովի արևելյան ափին: Հայտնի են Բիբլոսը, Տյուրոսը, և Կարթագեն քաղաքները:

Դասարանական աշխատանք

•Ներկայացրե՛ք և բնութագրե՛ք նախնադարի փուլերը, ի՞նչ զարգացում/փոփոխություն նկատվեց փուլերից յուրաքանչյուրում։ Հին քարեդար, միջին քարեդար, նոր քարեդար: Հին քարեդարում (մինչև ք.ա XII հազարամյակ) մարդիկ ապրում եին 15-30 մարդկանցով կազմված փոքր խմբերով՝ նախնադարյան հոտերով: Նրանք սբաղվում եին հավաքչությամբ, որսորդությամբ և ձկնորսությամբ: Նրանց հիմնական գործիքը հատիչն էր: Միջին քարեդարում (ք.ա XII-X հազարամյակ): Մարդիկ ստեղծեցին տեգ և պարսատիկ և ավելի հեշտ եին որս անում: Նրանք սկսեցին ընտելացնել կենդանիներ, օրինակ՝ շանը: Նոր քարեդարում (ք.ա X-VI) մարդիկ սկսեցին զբաղվել երկրագործությամբ և անասնապահությամբ: Նաև զարգացան արվեստները օրինակ՝ խեցեգործություն և փայտամշակում, և փոխանակվում եին տարբեր ապրանքներով: Տոհմերը միացան և դարձան ցեղեր:

  • Մի քանի նախադասությամբ պատմե՛ք Հայկական լեռնաշխարհի մասին։ Հայկական լեռնաշխարհը հայերի հայրենիքն է: Հայկական լեռնաշխահի սահմաններն են պոնտոսի լեռներնեն, Կուռ գետը, և ասիական սարահարթը: Ամենա բարձր լեռը մեծ Արարատն է: Լճերը Սեվանա լիճը, Վանա լիջը և Ուրմիա լիճը:
  • Ի՞նչ գործոններ են հարկավոր պետության ստեղծման համար։ Ցեղերի միավորումը:
  • Ի՞նչ է պետությունը։ Պետությունը համախմբում է այդ տարածքում ապրող մարդկանց, պաշտպանում է թշնամիներից:
  • Ներկայացրե՛ք վաղ պետական կազմավորումները: Հին եգիպտոսը, Շումերական պետությունները, Հնդկաստանը, Հունաստանը և Հայաստանը:
  • Ե՞րբ և ի՞նչ հանգամանքներում է ձևավորվել Վանի թագավորությունը։ Ք.ա II-I հազարամյակներում ասորեստանը հաճախ հարձակվում էր Հայկական լեռնաշխահի պետությունների վրա և դա ստիպեց, որ նրանք միավորվեն և վանալճի ավազանում ստեղծվեց Վանի թագավորությունը: