ՏԻԳՐԱՆ ՄԵԾ․ Երեւանի փողոցներում

Առաջադրանք

  • Տեսանյութից դուրս հանիր տեղեկություններ Տիգրան Մեծ արքայի մասին:
  • Տիգրան Մեծը ծնվել է  մ․թ․ա․ մոտ 140թ-ին, Արտաշատում և մահացել է մ․թ․ա․ 55թ-ին, Տիգրանակերտում։ Նա եղել է Մեծ Հայքի թագավորության արքա։ Նա կառավարել է մ․թ․ա․ 95 թվա-ից մինչև իր մահը։ 

Տեսանյութը՝

ՈՒՐԱՐՏՈՒ.ՎԱՆԻ ԹԱԳԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆ

ԱՐԳԻՇՏԻ ԱՌԱՋԻՆ. ԷՐԵԲՈՒՆԻ

Մ. թ. ա. 9-րդ դարում Հայկական լեռնաշխարհի Վանա լճի ավազանում առաջացավ Վանի հայկական (Արարատյան) թագավորությունը` Ուրարտուն, Բիայնիլին: Պետության հիմնադիրը Արամե թագավորն էր: Վանի թագավորությունը ժամանակի ամենազարգացած տերություններից էր:

Թագավորության Արգիշտի Առաջին արքան կառուցեց Էրեբունի բերդաքաղաք: Առաջին բնակիչները զինվորներ էին` թվով 6600: Արգիշտի Առաջինի թողած սեպագիր արձանագրությունը համարվում է Երեւանի ծննդյան վկայականը։ Առձանագրության մեջ Արգիշտի թագավորհ վկայում է. «Խալդ աստծո մեծությամբ Արգիշտին՝ Մենուայի որդին, այս անառիկ ամրոցը կառուցեց և անվանեց Էրեբունի քաղաք՝ ի հզորություն Բիայնա երկրի և ի սարսափ  թշնամիների: Արգիշտին ասում է… Հողն ամայի էր, այստեղ ես մեծ գործեր կատարեցի: Խալդ աստծո մեծությամբ Արգիշտի՝ Մենուայի որդի, արքա հզոր, արքա Բիայնա երկրի, տերը Տուշպա քաղաքի»:

Պահպանված պատմական այդ արձանագրությունը հնարավորություն է տվել գիտնականներին հստակեցնելու Երևանի ծննդյան տարեթիվը` մ. թ. ա. 782թ.: Էրեբունի-Երևանը հիմնադրվել է Հռոմից 29 տարի առաջ, Բաբելոնի, Նինվեի ու Պերսեպոլիսի հասակակիցն է, բայց, ի տարբերություն վերջիններիս, դարձել է 21-րդ դարի ծաղկուն քաղաքներից մեկը:
Դարերի ընթացքում մեծ է եղել քաղաքի դերը Հայաստանի տնտեսական և հասարակական-քաղաքական կյանքում: Առևտրի այդ մեծ կենտրոնով էին անցնում քարավանային բազմաթիվ ճանապարհներ:  Հնագիտական պեղումները վկայում են, որ Էրեբունին վարչական խոշոր կենտրոն էր` ամենահզորը Արարատյան դաշտում
Դարերի ընթացքում քաղաքը մնացել է կանգուն` անցնելով բազում արհավիրքների ու փորձությունների միջով: Անթիվ են եղել ասորիների, հռոմեացիների, բյուզանդացիների, պարսիկների, արաբների, սելջուկների, մոնղոլների ու թուրքերի ասպատակությունները, բայց ժողովուրդը շարունակում էր արարել` դիմակայելով բոլոր արհավիրքները: Զուգահեռաբար ստեղծվել է քաղաքակրթություն` արժեքավոր մշակույթով ու գիտությամբ:

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ

  • Ե՞րբ է համարվում Երևանի ծննդյան տարեթիվը։ մ. թ. ա. 782թ։
  • Ո՞վ է Երեւան դարձած Էրեբունի քաղաքը կառուցել։ Արգիշտ Առաջին։
  • Որտե՞ղ է կառուցվել Էրեբունի քաղաքը։ Արարատյան դաշտավայր։
  • Որքա՞ն հին է Երեւանը։ 2804:

Արարատի մարզ

Area: 2,090 km2

Population: 260,367

Մարզը անվանվել է բիբլիական Արարատ լեռան անունով:

Արարատը Հայաստանի մարզերից է, որի վարչական կենտրոնը և ամենամեծ քաղաքը Արտաշատն է:

Ըստ ականավոր հայ պատմիչ Մովսես Խորենացու, Այրարատը Հայաստանի 15 նահանգներից մեկն էր: Այն Հայկական լեռնաշխարհի կենտրոնական նահանգն էր:

Արարատ անվանումն է կրում նաև Հայկական բարձրավանդակի խոշորագույն շրջաններից մեկը՝ Արարատի հարթավայրը:

Այս շրջանը հայտնի է եղել հայոց պատմության ընթացքում՝ «Որդան կարմիր» կոչվող ներկով: Ներկը ստացվում է նույն անունն ունեցող միջատից: 

Արտաշատ քաղաքը գտնվում է Արարատյան հարթավայրում, Արաքս գետի ափին: Այն Արարատի մարզի վարչական կենտրոնն է, գտնվում է Երևանից 30 կմ հարավ-արևելք: