Տնային աշխատանք 15.12.2021

Վարժ․ 96

Տրված բառերից նորերը կազմիր ակ, իկ, ուկ մասնիկներով (ածանցներով)։ Այդ ածանցներն ի՞նչ իմաստ են տալիս բառին։ Այս ածանցները տալիս են փոքրացնող և փաղաքշական իմաստ։

Ա․ աստղ, արկղ, թիթեռ, թերթ, գետ, նավ, դուռ(ն), թռչուն, խոզ, գառ(ն)։ ատղիկ, արկղիկ, թիթեռնիկ, թերթիկ, գետակ, նավակ, դռնակ, թռչնակ, խոզուկ, գառնուկ։

Բ․ հայր, մայր, տատ, պապ, քաղցր, անուշ, որդի, տաք, հարս(ն)։ Հայրիկ, մայրիկ, տատիկ, պապիկ, քաղցրիկ, անուշիկ, որդյակ, տաքուկ, հարսիկ։

Վարժ․ 97

Տրված բառաշարքերից ընտրիր ածանցավոր բառերը և արմատն ածանցից գծիկով բաժանիր։

Օրինակ՝

ձկնիկն – ձկն (ձուկն)-իկ

տնակ – տն(տուն)-ակ

ա) Շապիկ, մկնիկ, զատիկ, ծաղիկ, մայրիկ, աղջիկ, շնիկ, փիսիկ, գեղեցիկ, կապիկ, փոքրիկ, սիրունիկ, կողիկ, թիթեռնիկ, ծիտիկ, քթիկ, տոտիկ, մատիկ։

մկն (մուկն) – իկ

մայր – իկ

շն (շուն) – իկ

փիս – իկ

գեղ – եցիկ

փոքր – իկ

սիրուն – իկ

կող – իկ

թիթեռ (թիթեռն) – իկ

ծիտ – իկ

քտ (քիթ) – իկ

տոտ – իկ

մատ – իկ

բ) Գնդակ, գետակ, վանկիկ, ելակ, կատակ, նապաստակ, առնակ, զավակ, բակ, գուշակ, որդյակ, դղյակ, կտակ, պատանյակ, թիակ, թակ, բլրակ, վարդակ, սոխակ, մահակ, մոծակ։

Գնդ (գունդ)- ակ

գետ – ակ

վանկ – իկ

առն – ակ

որդյ (որդի) – ակ

պատանյ (պատանի) – ակ

թի – ակ

բլր (բլուր) – ակ

վարդ – ակ

սոխ – ակ

գ) Գայլուկ, բուկ, մանուկ, գառնուկ, ձագուկ, ձուկ, ձիուկ, բազուկ, մուկ, աղմուկ, հատուկ, մարդուկ, պոչուկ, վհուկ, ձմերուկ։

գայլ – ուկ

գառն – ուկ

ձագ – ուկ

ձի – ուկ

մարդ – ուկ

պոչ – ուկ

Վարժ․ 98

Սխալները գտիր և ուղղիր։

Փոքրիկ բլրակն էլ անցիր ու կհասնես ասածս ծառին։

  1. Փոքրիկ բլուրն էլ անցիր ու կհասնես ասածս ծառին։
  2. Բլրակն էլ անցիր ու կհասնես ասածս ծառին։

Փոքրիկ ձկնիկը ջրիմուռների տակ էր թաքնվել։

  1. Փոքրիկ ձուկը ջրիմուռների տակ էր թաքնվել։
  2. Ձկնիկը ջրիմուռների տակ էր թաքնվել։

Քաղաքի ծայրին՝ մի փոքրիկ տնակում, ապրում էր կախարդը։

  1. Քաղաքի ծայրին՝ մի փոքրիկ տանը, ապրում էր կախարդը։
  2. Քաղաքի ծայրին՝ մի տնակում, ապրում էր կախարդը։

Մի փոքրիկ առվակ իջնում էր սարն ի վար։

  1. Մի փոքրիկ առու իջնում էր սարն ի վար։
  2. Մի առվակ իջնում էր սարն ի վար։

Անտառից դուրս եկավ մի փոքրիկ ձիուկ։

  1. Անտառից դուրս եկավ մի փոքրիկ ձի։
  2. Անտառից դուրս եկավ մի ձիուկ։

Հավն ածեց մի փոքրիկ ձվիկ։

  1. Հավն ածեց մի փոքրիկ ձու։
  2. Հավն ածեց մի ձվիկ։

Քամին դես ու դեն էր քշում կտոր-կտոր ամպիկները։

  1. Քամին դես ու դեն էր քշում կտոր-կտոր ամպերը։
  2. Քամին դես ու դեն էր քշում ամպիկները։

Վարժ․ 99

Տրված բառերից կամ արմատներից նոր բառեր կազմիր՝ ակ, իկ, ուկ ածանցներով։ Այստեղ այդ ածանցները փոքրացնում կամ քնքշացնու՞մ են։

ա) Թափանց(ել) – թափանցիկ, շրջ(ել) – շրջիկ, մարտ(նչել) – մարտիկ, սիրտճմլ(ել) – սրտաճմլիկ, ճանճ քշ(ել) – ճանճաքշիկ։

բ) Օրեն(ք) – օրինակ, ճաշ – ճաշիկ, ախորժ – ախորժակ, սահուն – սահնակ, պահել – պահակ, ընդուն(ել) – ընդունակ, մոլոր(ել) – մոլորակ, գիտ(ենալ) – գիտակ, պատվիր(ել) – պատվիրակ, բուռ(ն) – բնակ։

գ) Կտր(ել) – կտուկ, դիպ(չել) – դիպուկ, խուսափ(ել) – խուսափուկ։

Վարժ. 100

Տրված բառերից տեղ ցույց տվող ածանցավոր բառեր կազմիր։ Գրիր գործածված մասնիկները (ածանցները)։ Կազմածդ ո՞ր բառերն են մեծատառով սկսվում։

Հիվանդ – հիվանդանոց, խաղիկ – , մուկ – մկնանոց, նիստ – նստարան, այբուբեն – այբենարան, դաս – դասարան, դպիր – դպրոց, դարբին – դարբնոց, հյուր – հյուրանոց, զոր(ք) – զորանոց, ռուս – ռուսաստան, գործ – գործարան, բրուտ – բրուտանոց, կույս – կույսանոց, ուզբեկ – ուզբեկիստան, հնդիկ – հնդկաստան, թուփ – թփուտ, ծիրանի – ծիրանենի։

Վարժ․ 101

Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինիր ածանցավոր բառերով։

Շատ ու շատ տարիներ առաջ ասորիների երկրում մի իմաստուն էր ապրում։

Մորենու մեջ մի առարկա էր թաքցրել։

Նա որոշել էր այդպես իր համար տուն կառուցել։

Տունը դարձրել էր հավանոց։

Երեկոյան դարբնոցում կհանդիպոնք։

Գետի ափին մի հյուղակ ուներ, որտեղ ապրում էր իր սիրելի կոնդանու հետ։

Իրենց գյուղակի փողոցներն ու այգիները հիշեց։

Վարժ․ 102

Բնակավայր կան տեղանք ցույց տվող բառերին այնպիսի ածանցներ ավելացրու, որ նոր բառերը տվյալ տեղի բնակիչ իմաստն արտահայտեն։

Օրինակ՝ լեռ – լեռնցի

Երևան – երևանցի, քաղաք – քաղաքացի, Վան – վանեցի, Մուշ – մշեցի, Աշտարակ – Աշտարակցի, Արտաշատ – արտաշատցի, Դվին – դվինցի, Կարս – կարսեցի, Գյումրի – գյումրեցի, Լոռի – լոռեցի, Ամերիկա – ամերիկացի, Նյու-Յորք – նյու-յորքեցի, սար – սարեցի, գյուղ – գյուղացի։

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s