Լոռվա աշխարհի մշակութային կոթողները

Լոռու բերդ

Lori Berd, Armenia, 2016-09-30, DD 63-65 HDR.jpg
  • Լոռի կամ Լոռե բերդ։
  • Գտնվում է Ստեփանավանից մոտ 5 կմ հյուսիս-արևելք՝ Ձորագետի ձախ ափին։
  • Հիմնադրել է Դավիթ Անհողինը հավանաբար՝ 1005 – 1020 թթ.։
  • 1065-ին Լոռին դարձրեց Կյուրիկյան թագավորության մայրաքաղաք։
  • Լոռին եղել է առևտրաարհեստագործական խոշոր կենտրոն միջնադարյան Հայաստանում։

Սանահինի վանական համալիր

  • Վանական համալիրի առաջին՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին կառուցվել է 10-րդ դարում: 
  • Աշոտ Գ Ողորմած թագավորն ու Խոսրովանույշ թագուհին կառուցել են Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին, հիմնադրել են միաբանություն և բարձրագույն կարգի հոգևոր դպրոց, հրավիրել եկեղեցականներ, գիտնական վարդապետներ, գրիչներ:
  • XI դարում կառուցվել են գրատունն ու Սուրբ Գրիգոր մատուռը, հոգևոր դպրոցը դարձել է ուսումնական մեծ կենտրոն, հարստացել է գրադարանը, գրվել, ծաղկվել և ընդօրինակվել են բազմաթիվ ձեռագրեր:

Հաղպատի վանք

  • Վանքի առաջին՝ Սուրբ Նշան եկեղեցին և միաբանությունը X դարում  հիմնադրել է  Աշոտ Գ Բագրատունին։
  • Սանահինի վանքից և այլ վայրերից հրավիրվել են գիտնական և ուսուցիչ վանականներ, և շուտով Կյուրիկյան թագավորության այս երկու վանքերում միաբանների ընդհանուր թիվը հասել է 500-ի:
  • Հայկական պատմաճարտարապետական հուշարձաններից Հաղպատի վանքն առաջինն է, որ ընդգրկվել է (1996) ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում:

Ախթալա

Akhatala 001.jpg
  • Ախթալայի վանական համալիր, Ախտալա, Մարիամ Աննայի վանք, Մեյրամխանա, Աղնձանան։
  • X դարում հիմնադրված պարսպապատ վանական համալիր:
  • Գտնվում է Լոռու մարզի Ախթալա քաղաքում՝ Երևանից 185 կմ հյուսիս։
  • Ներդաշնակ միահյուսվել են հայկական, վրացական ու բյուզանդական ճարտարապետության տարրերը։
  • Միջնադարում վանքը հայտնի էր որպես Պղնձահանքի վանք։ 
  • Ներկայումս Ախթալայի վանքն ունի ուխտագնացության օրեր՝ սեպտեմբերի 20-21։
  • Ախթալայի վանական համալիրում Սերգեյ Փարաջանովը նկարահանել է «Նռան գույնի» որոշ տեսարաններ։

Օձուն

12 Օձունի տաճար Emma YSU.jpg
  • Գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Օձուն համայնքնում՝ մարզկենտրոն Վանաձորից 47 կմ հյուսիս-արևելք։
  • Գյուղը գտնվում է Դեբեդ գետի ձախ կողմում։
  • Մատենագրական աղբյուրներում Օձունը հիշատակվում է սկսած 8-րդ դարից։
  • Գյուղի կենտրոնում են գտնվում Օձունի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին (Խաչգունդ եկեղեցի), Օձունի տաճարը (6-7 դդ.), Սուրբ Հովհաննես (Խաչգունդ) (717-728 թվականներ) և Ծիրանավոր (Ծաղկեվանք) եկեղեցիները (5-7 դդ.), Հոռոմայրի վանական համալիրը (18 դ.), Օձունի կոթող-մահարձանը (5-6 դդ.)։

Ճանապարհ, ժամանակ արագություն N3

Դասարանական առաջադրանքներ

1360կմ ճանապարհն ավտոմեքենան անցել է 90կմ/ժ, ավտոբուսը՝ 60կմ/ժ, իսկ հեծյալը՝ 12կմ/ժ արագությամբ։ Հաշվի՛ր նրանց ծախսած ժամանակը։

Լուծում

360։90 = 4ժ

360 : 60 = 6ժ

360 : 12 = 30ժ        

30 + 6 + 4 = 40ժ

Պատ․՝ 40ժ

2. Ավտոմեքենան գյուղից քաղաք ճանապարհն անցավ 4 ժամում 60կմ/ժ արագությամբ։ Քանի՞ ժամում նա կանցներ այդ ճանապարը, եթե ընթանար 20կմ/ժ-ով ավելի արագությամբ։

Լուծում

4 x 60 = 240ճ

60 + 20 = 80ճ

240 : 80 = 4ժ

Պատ․՝ 4ժ

3 Միմյանցից 450կմ հեռավորությամբ երկու վայրերից միաժամանակ իրար ընդառաջ դուրս եկան երկու ավտոմեքենա և հանդիպեցին 3ժ հետո։ Դրանցից մեկի արագությունը 80կմ/ժ էր։ Հաշվի՛ր մյուսի արագությունը։

Լուծում

80 x 3 = 240կմ

450 – 240 = 210կմ

210 : 3 = 70կմ/ժ

Պատ․՝ 70կմ/ժ

4

140 + 210 = 350կմ

350 : 5 = 70կմ/ժ

140 : 70 = 2ժ

Պատ՝ 2ժ

5 Ո՞ր թվանշաններով կարող է վերջանալ 4-ի պատիկ թիվը։

2, 4, 6, 8, 0 4

Տնային առաջադրանքներ

  1. Հայկենց տնից մինչև դպրոց 450մ է։ Հայկն այդ օրը դպրոց է գնացել 50մ/ր արագությամբ, իսկ վերադարձել է 30մ/ր արագությամբ։ Նա որքա՞ն ժամանակ է ծախսել դպրոց գնալու և վերադառնալու համար։

Լուծում

450 : 50 = 8ր

450 : 30 = 15ր

8 + 15 = 23ր

Պատ․՝ 23ր

  • A և B վայրերից իրար ընդառաջ դուրս եկան երկու հեծյալ։ Հանդիպման պահին A վայրից մեկնողն անցել է 25կմ ճանապարհ։ Այդ պահին որքա՞ն էր մյուս հեծյալի հեռավորությունը A վայրից։

Պատ․՝ 25կմ

  • Հաշվի՛ր 48-ի բաժանարարների քանակը։

1, 2, 4, 6, 8, 12, 24, 48 – 8

4 Կա՞ արդյոք 8-ի պատիկ թիվ, որի գրությունը վերջանա 7-ով։

Ո՛չ