Ինչ է տնտեսությունը

Բնության բարիքներից բացի  մարդիկ այլ կարիքներ էլ ունեն,  ասենք՝ կրթության, փոխադրամիջոցների, բժշկության,  կենցաղը գեղեցիկ ու հարմար դարձնող տարբեր  իրերի: Այս բոլոր իրերի արտադրությունը, վաճառքը և օգտագործումը՝ սպառումը, կոչվում են տնտեսություն:
Տնտեսությունը կազմող  մասերն են՝  
գյուղատնտեսությունը՝ հողագործությունն ու անասնապահությունը, օգտակար հանածոները, արդյունաբերությունը, շինարարությունը, տրանսպորտը, առևտուրը և իհարկե՝ մարդու աշխատանքը:  Այս բոլոր մասերը փոխկապակցված են:                   

Գյուղատնտեսությունը բաժանվում Է բուսաբուծության և անաս­նապահության:

Մշակաբույսերի մեծ մասը մարդն օգտագործում են որպես սննդամթերք։ Մյուս մասը կեր է ընտանի կենդանիների համար: Մշակաբույսերի մասն էլ, օրինակ՝ շաքարի ճակնդեղը, բամբակենին, վուշը, հումք է սննդի արդյունաբերության համար: Շաքարի ճակնդեղից ստանում են շաքար, բամբակից և վուշից՝ թել: Բուսաբուծությունը զբաղվում է զանազան մշակաբույսերի աճեցմամբ: Բուսաբուծության մեջ առաջնակարգ նշանակություն ունի ցորենի մշակու­թյունը, որը մարդկության մեծ մասի հացն է: Աշխարհի շատ երկրներում ցորենից հետո մարդիկ իրենց սննդի մեջ ամենից շատ օգտագործում են կար­տոֆիլ, դրա համար էլ այն անվանում են «երկրորդ հաց»: Մարդն աճեցնում է նաև բրինձ, գարի, բազուկ, գազար, վարունգ, պոմիդոր, սուրճ, թեյ, մրգեր՝  խաղող, ձմերուկ, բամբակենի և այլն:

Անասնապահությունը զբաղվում է ընտանի կենդանիների բուծմամբ: Անասնապահական մթերքները մեզ համար ևս արժեքավոր սնունդ են: Օրինակ՝ դու արդեն գիտես, որ մարդու օրգանիզմի համար խիստ կարևոր են միսը և կաթնամթերքը: Բացի այդ, տարբեր ընտանի կեդանիներից մենք ստանում ենք բուրդ, կաշի, փետուր, որոնք էլ հումք են դառնում գործվածքի, հագուստի, կոշիկի, գորգերի համար: Ընտանի կենդանիները նույնպես բազմազան են: Դրանց շարքում կան կաթնասուններ (կով, ոչխար), թռչուններ (հավ, սագ), ձկներ (իշխան, սիգ), միջատներ (մեղու): Ձկներ բուծելու համար մարդը հաճախ ստեղծում է արհեստական լճակներ և ջրամբարներ:

Անասնապահության համար մարդը որպես կեր օգտագործում է բնության բարիքները և իր աճեցրած բույսերը: Հայաստանում ամռանը կովերին, ոչխարներին, այծերին կարելի է հանդիպել հիմնականում լեռնային արոտներում, որտեղ նրանք սնվում են հյութալի խոտաբույսերով: Այստեղ են նաև տեղափոխում մեղուների փեթակները, որովհետև շատ են բազմերանգ ծաղկաբույսերը:

Միաժամանակ մարդը հատուկ գործարաններում արտադրում է համակցված կերեր, որոնք պարունակում են կենդանիներին շատ անհրաժեշտ սննդարար նյութեր:

Այն մարդկանց, ովքեր զբաղվում են միայն գյուղատնտեսական մշակաբույսեր աճեցնելով, անվանում են հողագործներ կամ երկրա­գործներ, իսկ ովքեր բուծում են միայն կենդանիներ՝ անասնապահներ: Շատ մարդիկ զբաղվում են թե’ մեկով, և թե’ մյուսով: Նրանց էլ  սովորաբար անվանում են ագարակատերեր (ֆերմերներ):

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Ի՞նչ է գյուղատնտեսությունը, և ի՞նչ ճյուղերից է բաղ­կացած այն: Գյուղատնտեսությունը բաղկացած է բուսաբուծությունից և անասնապահությունից։
  2. Ինչո՞վ է զբաղվում բուսաբուծությունը, և ի՞նչ բույսեր է աճեցնում մարդը սննդամթերք ստանալու, անասնա­կերի և արդյունաբերության համար: Մշակաբույսերի աճեցնելով։ Աճեցնում են ցարենը, բրինձը, կարտոֆիլը, բազուկը, գազարը, շաքարային ճակընդեղը, դդումը։
  3. Ինչո՞վ է զբաղվում անասնապահությունը: Կենդաներ բուծելով՝ կով, ոչխար, հավ, բադ, ձկներ, մեղուներ։
  4. Օրվա ընթացքում բուսաբուծությունից և անասնապա­հությունից ստացված ի՞նչ մթերք ես օգտագործում քո սննդի մեջ: Հաց, լավաշ, միս, կարտոֆիլ, ձվածեղ, շիլա, պանիր, երշիկ։
  5. Ինչպե՞ս են միմյանց հետ կապված բուսաբուծությունը և անասնապահությունը: Կենդանիներին կերարակրում են աճեցրած բույսերով։ Ագարակներում երկուսով էլ զբաղվում։
  6. Ի՞նչ կապ կարող է լինել գյուղատնտեսության և արդյունաբերության միջև: Տրակտոր, գործիքներ։

Sponsored Post Learn from the experts: Create a successful blog with our brand new courseThe WordPress.com Blog

WordPress.com is excited to announce our newest offering: a course just for beginning bloggers where you’ll learn everything you need to know about blogging from the most trusted experts in the industry. We have helped millions of blogs get up and running, we know what works, and we want you to to know everything we know. This course provides all the fundamental skills and inspiration you need to get your blog started, an interactive community forum, and content updated annually.

Ա. դը Սենտ Էքզյուպերի. Փոքրիկ իշխանը (հատված)

Մեծահասակները թվեր շատ են սիրում: Երբ նրանց պատմում ես, որ դու նոր բարեկամ ես ձեռք բերել, նրանք երբեք չեն հարցնում ամենագլխավորի մասին: Երբեք նրանք չեն ասի. «Իսկ ինչպիսի՞ ձայն ունի նա: Ինչպիսի՞ խաղեր է սիրում խաղալ: Թիթեռներ բռնո՞ւմ է, թե՞ ոչ»: Նրանք հարցնում են. «Քանի՞ տարեկան է նա: Քանի՞ եղբայր ունի: Քաշն ինչքա՞ն է: Ինչքա՞ն է վաստակում նրա հայրը»: Եվ դրանից հետո երևակայում են, թե ճանաչեցին մարդուն: Երբ մեծահասակներին ասում ես՝ «Ես տեսա վարդագույն աղյուսից մի տուն, որի պատուհանին խորդենի կար, իսկ կտուրին՝ աղավնիներ», նրանք երբեք չեն պատկերացնում այդ տունը: Նրանց պետք է ասել. «Ես տեսա մի տուն, որ արժե հարյուր հազար ֆրանկ»: Եվ միայն այդ ժամանակ նրանք կբացականչեն. «Ինչպիսի՜ գեղեցկություն»: Ճիշտ այդպես, եթե նրանց ասես. «Ահա ձեզ ապացույցներ, որ, իրոք, Փոքրիկ իշխանը եղել է, որ նա շատ, շատ լավն էր, ծիծաղում էր և շատ էր ուզում գառնուկ ունենալ. իսկ ով ուզում է գառնուկ ունենալ, նա անպայման գոյություն է ունեցել»: Եթե այսպես ասես, նրանք միայն ուսերը կթոթվեն ու ձեզ կնայեն այնպես, ինչպես կնայեին մի անգետ մանկիկի: Բայց եթե նրանց ասես՝ «Նա թռել եկել էր մի մոլորակից, որը կոչվում է № 612», դա նրանց կհամոզի, և նրանք քեզ այլևս չեն ձանձրացնի հարցերով: Ի՜նչ կարող ես անել, այդպես են մեծահասակները: Չարժե նրանցից նեղանալ: Երեխաները մեծահասակների նկատմամբ պետք է ներողամիտ լինեն:

Բայց մենք հասկանում ենք, թե ինչ բան է կյանքը, և ինչ խոսք, ծիծաղում ենք համարների ու թվերի վրա: Ես այս պատմվածքը սիրով մի կախարդական հեքիաթի նման կպատմեի: Ես կուզեի սկսել այսպես. «Կար-չկար մի գեղեցիկ իշխան կար: Նա ապրում էր մի մոլորակի վրա, որը իրենից մի քիչ էր մեծ, և նա սրտակից բարեկամ չուներ…»: Նրանք, ովքեր ճանաչեցին կյանքը, կզգային, որ սա զուտ ճշմարտություն է: Ես ամենևին էլ չեմ ուզում որ իմ գիրքը կարդան միայն զվարճության համար: Իմ սիրտը ցավից ճմլվում է, երբ ես (հիշել) իմ փոքրիկ բարեկամին, և ինձ համար հեշտ չէ նրա մասին պատմելը: Արդեն վեց տարի է անցել այն օրից, ինչ նա և իր գառնուկը հեռացել են ինձանից: Ես նրա մասին ուզում եմ պատմել, որպեսզի չմոռանամ նրան: Շատ տխուր բան է, երբ բարեկամներին մոռանում են: Բոլորը չէ, որ բարեկամ ունեն: Եվ ես հիշում եմ, թե կդառնամ մեծահասակների նման, իսկ նրանք թվերից բացի ոչնչով չեն հետաքրքրվում:

  1. Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դո՛ւրս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:

եղբայր

հարյուր

պատմվածքը

հեքիաթ

  1. Ի՞նչ է նշանակում երևակայել բառը.

ա/ պատկերացնել
բ/ շինել
գ/ պատրաստել
դ/ կառուցել

  1. Գրի՛ր տրված բառերի հոմանիշները.
    ա/ գեղեցիկ – սիրուն
    բ/ շատ – լիքը
    գ/կախարդական – մոգական

դ/ մեծ – Խոշոր

  1. Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը.

ա/ սիրտ – պարզ

բ/ բարեկամ — բարդ

գ/ գեղեցկություն – պարզ

դ/ անգետ — ածանցավոր

  1. Տեքստում հանդիպող հետևյալ բառերից ո՞րն է գործածված եզակի թվով.

ա/ խաղեր

բ/ պատուհաններ

գ/ թվեր

դ/ իշխան

  1. Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված.

ա/ գեղեցիկ — ածական

բ/ տխուր — գոյական

գ/ գառնուկ — գոյական

դ/ մոլորակ – գոյական

  1. Փակագծերում նշված բայերը համապատասխանեցրո՛ւ տեքստին:

հասկանալ – հասկանում ենք

ճանաչել – ճանաչեցին

հիշել – հիշում եմ
8. Տրված նախադասության մեջ գտի՛ր ենթական և ստորոգյալը:

  Իշխանիկը ապրում էր մի փոքրիկ մոլորակի վրա:


ենթակա՝ Իշխան

ստորոգյալ՝ ապրում էր

  1. Տեքստից դուրս գրի՛ր մեկական պատմողական և հարցական նախադասություն:

Մեծահասակները թվեր շատ են սիրում

Թիթեռներ բռնո՞ւմ է, թե՞ ոչ

  1. Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ բաց է թողնված մեկ կետադրական նշան: Լրացրու՛:

Ես ամենևին էլ չեմ ուզում, որ իմ գիրքը կարդան միայն զվարճության համար:

  1. Ի՞նչ են շատ սիրում մեծահասակները:
    թվեր
  1. Ի՞նչ էին հարցնում մեծահասակները նոր բարեկամի մասին:
    Իսկ ինչպիսի՞ ձայն ունի նա, Ինչպիսի՞ խաղեր է սիրում խաղալ, Թիթեռներ բռնո՞ւմ է, թե՞ ոչ, Քանի՞ տարեկան է նա, Քանի՞ եղբայր ունի, Քաշն ինչքա՞ն է, Ինչքա՞ն է վաստակում նրա հայրը։
  1. Ինչո՞ւ Փոքրիկ իշխանի մասին պատմելը հեշտ չէր.

ա/ հեղինակը մանրամասները չէր հիշում

բ/ արդեն վեց տարի էր անցել, ինչ նա և գառնուկը հեռացել էին

գ/ բարեկամներին շուտ էին մոռանում

դ/ հեղինակի սիրտը ճմլվում էր

  1. Ինչո՞ւ էր հեղինակը վախենում մեծահասակների նման դառնալուց.

ա/ ճիշտ հարցեր էին տալիս

բ/ ծիծաղում էին համարների և թվերի վրա

գ/մեծահասակները թվերից բացի ոչնչով չէին հետաքրքրվում

դ/ մեծահասակները շատ բարեկամներ ունեին

  1. Դու՛րս գրիր այն հատվածը, որտեղ գրված է, որ երեխաները պետք է հասկանան և  ներեն մեծերին:
    Չարժե նրանցից նեղանալ: Երեխաները մեծահասակների նկատմամբ պետք է ներողամիտ լինեն:

Пасха в Армении

Пасха – главный праздник всех христиан. Пасхе предшествует сорокадневный пост, во время которого запрещается есть любую пищу животного происхождения: мясо, рыбу, яйца, молочные продукты (сыр, творог, сметана и другие). На Пасху армяне посещают церковь, накрывают праздничный стол и устраивают весёлые «яичные бои». В этом году армяне отметят Пасху 4 апреля.

Блюдо, без которого не обойдётся ни один праздничный стол в этот день, – плов с рисом и изюмом. Рис символизирует человечество, а изюм – христиан. Кроме того, на Пасху армяне едят отварную рыбу и различные блюда из зелени. Обязательным блюдом также являются окрашенные в красный цвет варёные яйца. По традиции их красят с помощью луковой кожуры. На праздничном столе в Армении в этот день можно увидеть также гату и красное вино.

Поздравление с Пасхой на русском языке звучит так: «Христос воскрес!», а в ответ принято говорить: «Воистину воскрес!» Слово «воистину» означает «правда, на самом деле».

Любимая пасхальная игра детей в Армении – «яичные бои». Один человек держит в руках сваренное вкрутую яйцо, а второй человек стучит по нему другим яйцом. Тот, чьё яйцо треснет, проиграет, а победитель заберёт себе это яйцо в качестве приза.

Тема: «Слова-предметы, отвечающие на вопросы О КОМ? О ЧЁМ?»

Всегда употребляются с предлогами на, о, при, в, об и т.д.

Задание 1. Раскройте скобки.

  1. Мальчик рассказывал о друзях.
  2. Сегодня мы читали книгу о птицах.
  3. Родители живут в городах.
  4. Отец работает на заводах.
  5. Преподаватель пишет на досках.
  6. В (библиотеках) можно взять книгу.
  7. Наша учительница рассказывала о Пасхе.
  8. Мы писали о дружбе.
  9. Одежда висит в шкафу.
  10. Я встретил на вокзале своего брата.
  11. Дети ночевали в палатках.
  12. Об этом событии пишут во всех газетах.
  13. Цветок растёт в горшоке.
  14. Они поехали в театр на автобусе.
  15. Туристы любят отдыхать в городских парках.
  16. Сестра хорошо играет на гитаре.
  17. Наша группа выступала на концерте.
  18. Я люблю гулять в саду.
  19. Ольга рассказала о своих родителах
  20. Мы были в школе.
  21. Чемодан стоит на полу.
  22. На площаде стоит памятник Ленину.
  23. Моя подруга вчера была в музее.
  24. В упражнениях есть новые слова.
  25. Зимой в лесу очень красиво.
  26. Врач работает в больнице.
  27. Брат учится в университете.
  28. Я слишком поздно вспомнила о подруге.

Задание 2. Вместо пропусков вставьте нужное слово-действие.

Слова-действия: находятся, отдыхают, поедут, беспокоятся, вспоминают.

  1. Друзья часто вспоминают о доме.
  2. Родители всегда беспокоятся о детях.
  3. Наши классы находятся на втором этаже.
  4. Летом они отдыхают на море.
  5. Скоро дедушка с бабушкой поедут в Москву.

Задание 3. Вставьте предлоги от, по, без, после, до, на, в, с, к.

Я родилась в Москве на улице Чехова. Это недалеко от кинотеатра «Россия», у театра МХАТ. Это самый центр Москвы. Здесь я ходила в школу, здесь мы с друзьями гуляли с утра до вечера по старым улицам и бульварам. Мы часто ходили в кино, а потом долго спорили о фильме.
После школы мы шли домой, за час делали уроки и бежали на улицу. В улице всегда была жизнь. А если шёл дождь или снег, мы шли друг ко другу в гости или часами говорили по телефону.
Как мы жили тогда, без компьютера и без интернета?

Задание 4. Раскройте скобки.

Дедал и Икар

Еще в древности люди мечтали летать, как птицы. В легенде, которую создали древние греки, отразилась эта мечта. Дедал был замечательным художником, скульптором и архитектором. Статуи, которые Дедал делал из мрамора, казались живыми. Дедал жил и работал на острове Крит, царём которого был Минос. А Минос не хотел, чтобы его мастер работал для других.
Долго думал Дедал, как ему бежать с острова, и, наконец, придумал. Он набрал перьев, скрепил их нитками и воском, чтобы изготовить из них крылья. Наконец, Дедал закончил работу. Он привязал крылья к рукам и поднялся в небо. Сын Дедала, Икар, с удивлением смотрел на отца, который летел в небо, как птица. Дедал спустился на землю и сделал вторую пару крыльев для сына. Он объяснил мальчику, что они теперь могут улететь с Крита. Но Дедал предупредил сына, что тот должен быть осторожен во время полёта: нельзя опускаться слишком низко к морю, чтобы крылья не намокли, и нельзя подниматься слишком высоко в небо, чтобы солнце не растопило воск. Отец с сыном надели крылья и отправились по дороге. Быстрый полёт забавлял Икара, и он быстро забыл слова отца. Икар поднялся высоко вверх, воск расплавился и перья упали в море. Так погиб Икар.
Когда Дедал увидел перья в волнах, он сразу всё понял. И тогда Дедал возненавидел своё искусство и день, когда он решил сделать крылья.
А море, куда упало тело Икара, стали называть Икарийским в честь сына великого мастера.